Średniowiecze

Czas trwania epoki: V–XV wiek, ok. 1000 lat, dominacja kultury chrześcijańskiej

Chorał gregoriański

W średniowieczu zauważyć można wyraźny podział na muzykę sakralną i świecką.

Najważniejszym zabytkiem muzyki sakralnej średniowiecza jest chorał gregoriański – zbiór śpiewów liturgicznych Kościoła, skodyfikowany (spisany) na polecenie papieża Grzegorza I Wielkiego.

Cechy chorału gregoriańskiego:

  • jednogłosowy (monofonia)
  • bez akompaniamentu (a cappella)
  • tekst po łacinie
  • śpiewany wyłącznie przez mężczyzn
  • oparty na skalach kościelnych (dorycka, frygijska, lidyjska, miksolidyjska)

Dla ułatwienia nauki śpiewów chorałowych Guido z Arezzo opracował system solmizacji. Nazwy dźwięków zaczerpnął z Hymnu do świętego Jana. Z tego utworu pochodzą nazwy dźwięków: Ut (Do), Re, Mi, Fa, Sol, La

Pierwszą średniowieczną kompozytorką była Hildegarda z Bingen.

Najważniejszy gatunek muzyczny średniowiecza to msza – muzyczne opracowanie części stałych (Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus, Agnus Dei)

Muzyka świecka

Muzyka świecka reprezentowana przez wędrownych śpiewaków: trubadurzy, truwerzy, meistersingerzy, skaldowie, rybałci. Tworzyli oni i wykonywali pieśni w językach narodowych bohaterskie chanson de geste, czyli “pieśni o czynach”.

Najbardziej znanym trubadurem jest Raimbaut de Vaqueiras, prowansalski poeta z XII wieku.


W średniowieczu polifonia występowała w postaci bardzo popularnych kanonów, Summer is icumen in to najstarszy zachowany kanon angielski.


Polska muzyka średniowieczna

Bogurodzica – najstarsza polska pieśń religijna


Gaude Mater Polonia – hymn ku czci św. Stanisława, autor: Wincenty z Kielczy

Podobne wpisy

  • Romantyzm

    Epoka romantyzmu to czas wielkiego zróżnicowania muzycznego. W muzyce pojawiają się zarówno rozbudowane dzieła na wielką orkiestrę, jak symfonie, opery i poematy symfoniczne, jak i muzyka kameralna czy solowa, często z towarzyszeniem fortepianu. Opera Opera jako gatunek łączący w sobie wiele sztuk – muzykę, dramat, poezję, balet i plastykę – idealnie wpisywała się w założenia…

  • Renesans

    Czas trwania epoki: 1500–1600 (początek druku nut – pierwsze opery) Cechy muzyki renesansu: Giovanni Pierluigi da Palestrina -Włoch,  mistrz muzyki kościelnej, kompozytor mszy, motetów, hymnów, nazywany Księciem Muzyków Orlando di Lasso – Belg działający w całej Europie; pisał utwory religijne i świeckie (madrygały) Wacław z Szamotuł – polski kompozytor i poeta, pisał motety i pieśni…

  • Rozwój notacji muzycznej

    Starożytność Pierwsze próby zapisu dźwięku dla instrumentów w starożytnej Grecji wykorzystywały pismo fenickie oraz nazwy strun kithary. Nieco później stworzono również zapis wokalny, wykorzystujący znaki alfabetu jońskiego. W taki sposób zapisana jest najstarsza zachowana pieśń, Epitafium Seikilosa. Średniowiecze Pierwszym sposobem zapisu muzyki w średniowieczu (IX wiek) była notacja neumatyczna – znaczki „robaczki” nad tekstem, oznaczające…

  • Klasycyzm

    Epoka między barokiem a romantyzmem, trwająca od śmierci Bacha (1750) do śmierci Beethovena (1827). Cechy muzyki klasycznej Najważniejsze gatunki Za sprawą działalności klasyków wiedeńskich: Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Ludwiga van Beethovena rozwijały się następujące gatunki: Są to utwory cykliczne, posiadające zazwyczaj 4 części: Muzyka polska w klasycyzmie Polska w klasycyzmie jest w trudnej…