Barok

Czas trwania epoki: 1600–1750 (powstanie pierwszych oper – śmierć Bacha)

Dominująca faktura muzyczna to polifonia, choć pojawia się również homofonia (dominująca w późniejszych epokach – klasycyzm, romantyzm).

Najważniejsze cechy baroku

Nazwa „barok” pochodzi od portugalskiego słowa barocco, oznaczającego „zniekształconą perłę”. Sztuka baroku charakteryzuje się bogactwem zdobień, krzywizn i przepychem. W muzyce barokowej dominują rozbudowane ornamenty, takie jak tryle, mordenty i przednutki.

W muzyce barokowej wszechobecne jest basso continuo – rodzaj akompaniamentu, polegający na realizacji basu z cyfrowym zapisem akordów. Basso continuo wykonywane było na instrumencie melodycznym i akordowym: na przykład wiolonczeli lub fagocie z klawesynem lub pozytywem.

Najbardziej charakterystycznym instrumentem barokowym jest klawesyn. W 1711 Bartolomeo Cristofori tworzy pierwszy fortepian. Prototyp jest wprawdzie niedoskonały, ale stanowi zalążek klasycznego pianoforte.

Najważniejszą formą muzyczną jest fuga – forma polifoniczna oparta na temacie i kontrapunkcie.

W baroku istniały 2 rodzaje koncertu.

  • Concerto grosso – dialog między grupą solistów (concertino) a całym zespołem (tutti); twórca: Arcangelo Corelli.
  • Koncert solowy – rozwinięty przez Antonio Vivaldiego, trzyczęściowy (szybka – wolna – szybka)

Kompozytorzy barokowi

Johann Sebastian Bach (1685–1750)

Georg Friedrich Händel (1685–1759)

Antonio Vivaldi (1678–1741)

Adam Jarzębski (ok. 1590 – 1648/49)

Podobne wpisy

  • Romantyzm

    Epoka romantyzmu to czas wielkiego zróżnicowania muzycznego. W muzyce pojawiają się zarówno rozbudowane dzieła na wielką orkiestrę, jak symfonie, opery i poematy symfoniczne, jak i muzyka kameralna czy solowa, często z towarzyszeniem fortepianu. Opera Opera jako gatunek łączący w sobie wiele sztuk – muzykę, dramat, poezję, balet i plastykę – idealnie wpisywała się w założenia…

  • Klasycyzm

    Epoka między barokiem a romantyzmem, trwająca od śmierci Bacha (1750) do śmierci Beethovena (1827). Cechy muzyki klasycznej Najważniejsze gatunki Za sprawą działalności klasyków wiedeńskich: Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Ludwiga van Beethovena rozwijały się następujące gatunki: Są to utwory cykliczne, posiadające zazwyczaj 4 części: Muzyka polska w klasycyzmie Polska w klasycyzmie jest w trudnej…

  • Rozwój notacji muzycznej

    Starożytność Pierwsze próby zapisu dźwięku dla instrumentów w starożytnej Grecji wykorzystywały pismo fenickie oraz nazwy strun kithary. Nieco później stworzono również zapis wokalny, wykorzystujący znaki alfabetu jońskiego. W taki sposób zapisana jest najstarsza zachowana pieśń, Epitafium Seikilosa. Średniowiecze Pierwszym sposobem zapisu muzyki w średniowieczu (IX wiek) była notacja neumatyczna – znaczki „robaczki” nad tekstem, oznaczające…

  • Renesans

    Czas trwania epoki: 1500–1600 (początek druku nut – pierwsze opery) Cechy muzyki renesansu: Giovanni Pierluigi da Palestrina -Włoch,  mistrz muzyki kościelnej, kompozytor mszy, motetów, hymnów, nazywany Księciem Muzyków Orlando di Lasso – Belg działający w całej Europie; pisał utwory religijne i świeckie (madrygały) Wacław z Szamotuł – polski kompozytor i poeta, pisał motety i pieśni…

  • Średniowiecze

    Czas trwania epoki: V–XV wiek, ok. 1000 lat, dominacja kultury chrześcijańskiej Chorał gregoriański W średniowieczu zauważyć można wyraźny podział na muzykę sakralną i świecką. Najważniejszym zabytkiem muzyki sakralnej średniowiecza jest chorał gregoriański – zbiór śpiewów liturgicznych Kościoła, skodyfikowany (spisany) na polecenie papieża Grzegorza I Wielkiego. Cechy chorału gregoriańskiego: Dla ułatwienia nauki śpiewów chorałowych Guido z…