Faktura

Faktura utworu mówi nam o tym, jak “gęsta” jest muzyka. Określa zależność poszczególnych głosów względem siebie i wpływa znacząco na budowę i charakter utworu.

Faktura monofoniczna

Jeśli utwór posiada tylko jeden głos, mówimy, że faktura tego utworu jest monofoniczna. Może to być jednogłosowy utwór z epoki średniowiecza, na przykład jeden ze śpiewów gregoriańskich. Może też to być jednogłosowa pieśń ludowa.

Faktura homofoniczna

Homofonia pojawia się w muzyce wtedy, kiedy jedna z linii melodycznych jest ważniejsza, a pozostałe głosy są jej akompaniują. Akompaniament ten może przybrać postać akordów (homofonia harmoniczna – Menuet z „Eine Kleine Nachtmusik” Mozarta) albo figuracji, czyli rozłożonych akordów (homofonia monodyczna – Sonata Facile Mozarta). Główna linia melodyczna zazwyczaj występuje w najwyższym głosie.


Faktura polifoniczna

Polifonia występuje wtedy, kiedy w utworze mamy co najmniej dwa głosy. Jedna melodia może naśladować drugą. Taki zabieg nazywamy imitacją, a ten typ polifonii to polifonia imitacyjna. Przykładem imitacji jest kanon albo inwencja.

Inwencja dwugłosowa C-dur Bacha

Melodie mogą być też różne, tak jak na przykład  temat i kontrapunkt w fudze. Nazywamy to polifonią kontrastową.

Jak zwykle pojawia się tu miejsce na crossover. Jeśli wymieszamy polifonię i homofonię w obrębie jednego utworu, musimy zdecydować, który z rodzajów faktury dominuje. W utworze polifonicznym mogą pojawić się fragmenty homofonizujące, a w utworze homofonicznym fragmenty polifonizujące.

Podobne wpisy

  • Dynamika

    Dynamika określa siłę dźwięku w utworze. Określenia dynamiczne chyba są najbardziej znane i najłatwiej je zauważyć w nutach. Począwszy od ppp aż po fff mamy szeroki wachlarz możliwości dynamicznych. ppp piano pianissimo possibile najciszej jak się da pp piano pianissimo bardzo cicho p piano cicho mp mezzo piano średnio cicho mf mezzo forte średnio głośno…

  • Artykulacja

    Artykulacja to po prostu sposób wydobycia dźwięku. Mamy dwa podstawowe sposoby wydobywania dźwięku – łączenie ich ze sobą, albo oddzielanie. Ale to nie jest takie proste – w zależności od instrumentu będziemy posługiwać się wieloma, czasem bardzo zróżnicowanymi rodzajami artykulacji. Ile instrumentów, tyle możliwości Na każdym instrumencie legato będzie dawało nieco inny efekt – na…

  • Rytm

    Rytm to ułożone w pewne schematy wartości rytmiczne. Rytm może być nawet ważniejszy, niż melodia: może istnieć rytm bez melodii, ale melodia nie może istnieć bez rytmu. Rytmikę można podzielić bardzo prosto: na ustaloną i swobodną. Jeśli utwór ma metrum, to jest to rytmika ustalona, jeśli metrum nie posiada, to jest to rytmika swobodna. Rytmika…

  • Harmonia

    Harmonia to najprościej mówiąc akordy, czyli współbrzmienia w utworze. Harmonia funkcyjna Najbliższa nam jest harmonia tonalna, nazywana często funkcyjną albo po prostu dur-moll. Wykształciła się w baroku i kwitła sobie aż do dojrzałego romantyzmu. W kulturze Zachodniej obecna jest nie tylko w muzyce poważnej, ale niemal wszędzie – piosenki popularne są oparte głównie na systemie…

  • Agogika

    Agogika decyduje o tempie w utworze. Można ją określać na dwa sposoby. Pierwszy sposób jest bardzo umowny i niedokładny, bo do określenia tempa używamy włoskich słów. Drugi natomiast sposób wykorzystuje skalę metronomu dla ścisłego określenia czasu trwania danej wartości Określenia agogiczne Do względnego określenia tempa wykorzystujemy włoskie terminy:  Tempa wolne grave ciężko, poważnie largo szeroko,…

  • Melodyka

    Melodia to ten składnik muzyki, który zawsze najłatwiej zauważysz – są to logicznie do siebie dopasowane dźwięki o różnej wysokości i długości. Słowo melodia często jest używane zamiennie ze słowem melodyka. Różnica jest maleńka, niemalże niezauważalna: melodyka to jeden z elementów dzieła muzycznego. Dotyczy ona wszystkiego, co w utworze związane jest z melodią. Każdy z elementów…