Elementy dzieła muzycznego

Składniki muzyki

Zastanawiałeś się kiedyś, z czego składa się muzyka? Przecież to oczywiste, że z dźwięków – odpowiesz. Spoko, też bym tak odpowiedziała, gdyby nie… tort bezowy.

Chciałam zrobić tort bezowy. Taki, wiesz, wysoki, z delikatnym kremem i puszystą, chrupiącą bezą. Może jeszcze z owocami na wierzchu.

Szybko znalazłam listę składników w Internecie. Białka, cukier, śmietana, ser mascarpone… wrzucałam do miski kolejne składniki, nie zwracając zupełnie uwagi na wskazówki dotyczące procesu przygotowania. Jakież było moje rozczarowanie, kiedy zamiast pięknego, puszystego tortu otrzymałam biało-różową breję.

Która, dodajmy, w niczym nie przypominała kuszącego ciasta.

elementy dzieła muzycznego

Sekret tkwi w konstrukcji

Podobna historia mogłaby spotkać kompozytora, który chciałby napisać utwór, zupełnie nie zważając na jego konstrukcję. Stworzone przez niego dzieło byłoby mieszaniną nieuporządkowanych dźwięków, które przypadkowo znalazły się w muzycznej misce.

Konstrukcja tortu składa się z osobno upieczonej bezy, starannie wymieszanego kremu i sosiku z malin. Muzyka również posiada podobne elementy konstrukcji. Dopiero kiedy je połączymy ze sobą, otrzymamy finalny efekt w postaci piosenki, etiudy czy symfonii.

Składniki te nazywane są elementami dzieła muzycznego.

Elementy dzieła muzycznego

Skoro już wiesz, że muzyka nie jest wyłącznie zbiorem dźwięków, ale posiada różne elementy, które ze sobą współgrają, to pewnie chcesz dowiedzieć czegoś więcej.

Wyjdźmy więc od tego, że tych elementów jest osiem. Każdy z nich to jakby osobna kategoria, na podstawie której możemy muzykę opisać.

Każdy element dzieła muzycznego odpowiada za inną właściwość muzyki. Jeśli zmienisz coś choćby w jednej z tych kategorii, zmieni się też charakter utworu.

Wydawać się może, że tego jest strasznie dużo. Ale powoli, krok po kroku będę ci w kolejnych wpisach opowiadać na temat poszczególnych elementów dzieła muzycznego i zaraz wyda ci się to prostsze.

Po co się tego uczyć?

Pewnie nasuwa ci się teraz jeszcze jedno, istotne pytanie:

Po co to wszystko? Przecież nie jestem kompozytorem, słuchanie muzyki ma mi po prostu sprawiać przyjemność. Nie mam zamiaru jej rozbierać na części pierwsze, więc te elementy dzieła muzycznego zupełnie mi się nie przydadzą.

Ha! I tu cię mam!

Otóż, skoro już interesujesz się muzyką, fajnie by było, gdybyś mógł o wysłuchanym utworze porozmawiać. W mówieniu na temat muzyki pomaga właśnie znajomość elementów dzieła muzycznego. Bo zamiast mówić „było nudne”, powiesz, że utwór miał mało zróżnicowaną warstwę rytmiczną. Albo jeśli właśnie miałeś do czynienia z totalnym zgrzytem i kakofonią, stwierdzisz, że nie przemawia do ciebie jego harmonika.

Przede wszystkim podasz twojemu rozmówcy argumenty za tym, czy ci się podobało, czy nie. Po drugie, będziesz mógł konkretnie nazwać to, co ci się podobało.

Po trzecie, będziesz brzmieć totalnie nerdowsko, a to zawsze jest spoko.

Podobne wpisy

  • Dynamika

    Dynamika określa siłę dźwięku w utworze. Określenia dynamiczne chyba są najbardziej znane i najłatwiej je zauważyć w nutach. Począwszy od ppp aż po fff mamy szeroki wachlarz możliwości dynamicznych. ppp piano pianissimo possibile najciszej jak się da pp piano pianissimo bardzo cicho p piano cicho mp mezzo piano średnio cicho mf mezzo forte średnio głośno…

  • Harmonia

    Harmonia to najprościej mówiąc akordy, czyli współbrzmienia w utworze. Harmonia funkcyjna Najbliższa nam jest harmonia tonalna, nazywana często funkcyjną albo po prostu dur-moll. Wykształciła się w baroku i kwitła sobie aż do dojrzałego romantyzmu. W kulturze Zachodniej obecna jest nie tylko w muzyce poważnej, ale niemal wszędzie – piosenki popularne są oparte głównie na systemie…

  • Rytm

    Rytm to ułożone w pewne schematy wartości rytmiczne. Rytm może być nawet ważniejszy, niż melodia: może istnieć rytm bez melodii, ale melodia nie może istnieć bez rytmu. Rytmikę można podzielić bardzo prosto: na ustaloną i swobodną. Jeśli utwór ma metrum, to jest to rytmika ustalona, jeśli metrum nie posiada, to jest to rytmika swobodna. Rytmika…

  • Kolorystyka

    Barwa dźwięku bardzo wpływa na charakter utworu. Ten sam utwór zagrany przez fortepian i klawesyn brzmi zupełnie inaczej. Chorał Wachet auf, ruft uns die Stimme Bacha w wersji oryginalnej: …a tu w transkrypcji na fortepian Ferrucio Busoniego. Powyższy przykład wydaje się być oczywisty. Dużo subtelniejsze różnice w barwie dźwięku możemy zauważyć w przypadku muzyki barokowej…

  • Agogika

    Agogika decyduje o tempie w utworze. Można ją określać na dwa sposoby. Pierwszy sposób jest bardzo umowny i niedokładny, bo do określenia tempa używamy włoskich słów. Drugi natomiast sposób wykorzystuje skalę metronomu dla ścisłego określenia czasu trwania danej wartości Określenia agogiczne Do względnego określenia tempa wykorzystujemy włoskie terminy:  Tempa wolne grave ciężko, poważnie largo szeroko,…

  • Rozwiązanie D7 w przewrotach

    Jak rozwiązać dominantę septymową? Czterodźwięk septymowy na V stopniu gamy, czyli nasza dominanta septymowa zawiera w sobie dysonans, wymagający rozwiązania. Jest to tryton, występujący pomiędzy IV i VII stopniem gamy. Ważne jest, żeby rozwiązując D7 w czterogłosie poprowadzić poszczególne składniki akordu (czyli poszczególne głosy) zgodnie z przyjętymi zasadami harmonii klasycznej. Dzięki temu melodia tworzona przez…