Wariacje

Wariacje to zarówno forma utworu, jak i technika kompozytorska

Wariacyjność to przekształcanie (przerabianie) tematu, materiału muzycznego

Wariacje oparte są na jednym temacie, który jest wielokrotnie powtarzany w różnych opracowaniach: ze zmianą rytmu, metrum, trybu, artykulacji, dynamiki, charakteru i akompaniamentu.

AA1A2A3A4A5

Wariacje Ah vous dirai-je, Maman W. A. Mozart 


Analiza wariacji C-dur Mozarta “Ah, vous dirai-je, Maman” KV 265

Numer wariacjiCechy charakterystyczne
TEMATMelodia i akompaniament nota contra notam
Wariacja Iszesnastki w górnym głosie
Wariacja IIszesnastki w dolnym głosie
Wariacja IIItriole w górnym głosie
Wariacja IVtriole w dolnym głosie
Wariacja Vzmiana rytmu i akcentów
Wariacja VIszesnastki w akompaniamencie, temat w akordach staccato
Wariacja VIIwariacja wirtuozowska, zmiana materiału dźwiękowego, chromatyzacja
Wariacja VIIIzmiana trybu na molowy, faktura polifoniczna
Wariacja IXpowrót do trybu durowego, nadal polifonizacja
Wariacja Xwariacja wirtuozowska w ruchu szesnastkowym, chromatyzacja
Wariacja XIzmiana tempa, Adagio, charakter II części sonaty
Wariacja XIIpowrót do allegro, zmiana metrum na 3/4, dołożona coda 

Wariacje w historii muzyki

epokaImię i nazwisko kompozytoraUtwórnajważniejsze w epoce
renesansWilliam Byrd“Dzwony”basso ostinato
barokJohann Sebastian Bach“Passacaglia c-moll”passacaglia
klasycyzmLudwig van BeethovenWariacje “La ci darem la mano”temat z wariacjami
Wolfgang Amadeusz MozartWariacje “Ah, vous dirai-je maman”
Nicolo PaganiniKaprys nr 24 op. 1 a-moll
romantyzmFryderyk ChopinWariacje “La ci darem la mano” op. 2
XX wiekWitold LutosławskiWariacje na temat Paganiniegowariacyjność jako technika

Podobne wpisy

  • Budowa okresowa i ewolucyjna

    Zasady kształtowania utworu muzycznego zasada podobieństwa – żeby w utworze był porządek, zestawiane są ze sobą podobne frazy Fryderyk Chopin – Preludium A-dur – zasada podobieństwa zasada kontrastu – żeby utwór nie był nudny, muszą się one od siebie czasem różnić Henryk Wieniawski – Polonez D-dur – zasada kontrastu, wariacyjność Budowa okresowa Rodzaj budowy utworu,…

  • Rondo

    Rondem nazywamy formę, w której powtarzający się refren przeplatany jest zmieniającymi się kupletami: A B A C A D A Forma ta znana była już w epoce średniowiecza, a rozwinięta w epoce baroku i klasycyzmu. Może występować jako samodzielny utwór lub część symfonii, sonaty, koncertu instrumentalnego. Ludwig van Beethoven Dla Elizy Wolfgang Amadeusz Mozart Rondo…

  • Fuga

    Fuga to utwór wielogłosowy (faktura polifoniczna), w którym głosy “gonią się” ze sobą (słowo fugare po włosku znaczy “ucieczka”). Temat pojawia się w 1 głosie, potem od innego dźwięku w 2 głosie, a w 1 głosie wchodzi kontrapunkt (czyli melodia towarzysząca). I tak tematy gonią się przez wszystkie głosy. Fragment w którym temat pojawi się…

  • Allegro sonatowe

    Allegro sonatowe (inaczej forma sonatowa) składa się z trzech połączonych ze sobą fragmentów: ekspozycji, przetworzenia i repryzy. W ekspozycji są 2 tematy (główne melodie): żywiołowy i spokojny, w różnych tonacjach (tonika – dominanta , molowa tonika – tonacja równoległa). W przetworzeniu pojawia się nowy materiał albo motywy I i II tematu. W repryzie powracają oba…

  • Małe formy muzyczne

    Formy homofoniczne Jednoczęściowa forma utworu składa się z jednego okresu muzycznego, w którym poprzednik i następnik są podobne lub kontrastujące. Przykład: Stanisław Moniuszko – Prząśniczka Dwuczęściowa forma utworu składa się z dwóch okresów muzycznych. Przykłady: Mazurek Dąbrowskiego, Krakowiaczek jeden. ABA forma trzyczęściowa, część początkowa powtórzona jest na końcu w tej samej formie (ABA), albo z…