Rondem nazywamy formę, w której powtarzający się refren przeplatany jest zmieniającymi się kupletami:
| A | B | A | C | A | D | A |
Forma ta znana była już w epoce średniowiecza, a rozwinięta w epoce baroku i klasycyzmu. Może występować jako samodzielny utwór lub część symfonii, sonaty, koncertu instrumentalnego.
Ludwig van Beethoven Dla Elizy
Wolfgang Amadeusz Mozart Rondo alla turca z sonaty fortepianowej A-dur K331
Allegro sonatowe (inaczej forma sonatowa) składa się z trzech połączonych ze sobą fragmentów: ekspozycji, przetworzenia i repryzy. W ekspozycji są 2 tematy (główne melodie): żywiołowy i spokojny, w różnych tonacjach (tonika – dominanta , molowa tonika – tonacja równoległa). W przetworzeniu pojawia się nowy materiał albo motywy I i II tematu. W repryzie powracają oba…
Zasady kształtowania utworu muzycznego zasada podobieństwa – żeby w utworze był porządek, zestawiane są ze sobą podobne frazy Fryderyk Chopin – Preludium A-dur – zasada podobieństwa zasada kontrastu – żeby utwór nie był nudny, muszą się one od siebie czasem różnić Henryk Wieniawski – Polonez D-dur – zasada kontrastu, wariacyjność Budowa okresowa Rodzaj budowy utworu,…
Formy homofoniczne Jednoczęściowa forma utworu składa się z jednego okresu muzycznego, w którym poprzednik i następnik są podobne lub kontrastujące. Przykład: Stanisław Moniuszko – Prząśniczka Dwuczęściowa forma utworu składa się z dwóch okresów muzycznych. Przykłady: Mazurek Dąbrowskiego, Krakowiaczek jeden. ABA forma trzyczęściowa, część początkowa powtórzona jest na końcu w tej samej formie (ABA), albo z…
Fuga to utwór wielogłosowy (faktura polifoniczna), w którym głosy “gonią się” ze sobą (słowo fugare po włosku znaczy “ucieczka”). Temat pojawia się w 1 głosie, potem od innego dźwięku w 2 głosie, a w 1 głosie wchodzi kontrapunkt (czyli melodia towarzysząca). I tak tematy gonią się przez wszystkie głosy. Fragment w którym temat pojawi się…
Wariacje to zarówno forma utworu, jak i technika kompozytorska Wariacyjność to przekształcanie (przerabianie) tematu, materiału muzycznego Wariacje oparte są na jednym temacie, który jest wielokrotnie powtarzany w różnych opracowaniach: ze zmianą rytmu, metrum, trybu, artykulacji, dynamiki, charakteru i akompaniamentu. A A1 A2 A3 A4 A5 Wariacje Ah vous dirai-je, Maman W. A. Mozart Analiza wariacji…
