Polskie tańce narodowe

Polskie tańce narodowe to pięć tradycyjnych tańców, które wykształciły się z ludowych form tanecznych i zyskały ogólnokrajowy charakter. Ich cechy odnajdujemy w pieśniach ludowych, kolędach i w utworach kompozytorów romantyzmu oraz XX wieku.

Na bazie tradycyjnych kroków tańców ludowych w II połowie XX wieku stworzone zostały choreograficzne (baletowe) wersje tańców narodowych, nauczane i prezentowane przez Zespoły Pieśni i Tańca.

Polonez

  • Metrum: 3/4
  • Dostojny taniec korowodowy w tempie umiarkowanym
  • Inne nazwy: chodzony, staropolski, okrągły
  • Tradycyjnie rozpoczynał zabawę lub uroczystość

Krakowiak

  • Metrum: 2/4
  • Charakterystyczny rytm synkopowany, szybkie tempo
  • Pochodzi z Małopolski (Kraków i okolice), znany też jako: deptany, goniony, mijany
  • Żywiołowy, energiczny

Mazur

  • Metrum: 3/4 lub 3/8
  • Żywe tempo, akcenty na słabe części taktu
  • Pochodzi z Mazowsza, znany też jako: wyrywus, szumny, goniony
  • Pełen temperamentu, dynamiczny

Kujawiak

  • Metrum: 3/4
  • Wolne tempo, tryb molowy, spokojny charakter
  • Pochodzi z Kujaw, zwany również: śpiący, niesiony, kolebany
  • Melancholijny, romantyczny taniec

Oberek

  • Metrum: 3/8
  • Bardzo szybkie tempo, wiele ósemek i szesnastek
  • Pochodzi z Kujaw, inne nazwy: obertas, wykrętas, zawijas
  • Taniec obrotowy, żywiołowy

Stylizacja tańca

Stylizowany taniec to utwór instrumentalny przeznaczony do słuchania, a nie do tańczenia. Zachowuje rytm i charakter użytkowego tańca, ale ma formę artystyczną. Przykłady:

Mazurki Fryderyka Chopina – inspirowane mazurem, oberkiem i kujawiakiem
Grażyna Bacewicz – Krakowiak, Oberek
Henryk Wieniawski – Kujawiak na skrzypce

Tańce regionalne

Obok tańców narodowych istnieją tańce charakterystyczne dla konkretnych regionów Polski:

Góralski – Podhale, improwizowany taniec solowy mężczyzn

Trojak – Śląsk, taniec w trójkach (dwie kobiety, jeden mężczyzna)

Podobne wpisy

  • Etnografia

    Oskar Kolberg – (1814–1890) był najważniejszym polskim badaczem folkloru. Stworzył gigantyczny cykl zatytułowany .„Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce” To ponad 80 tomów opisujących niemal każdy zakątek dawnej Polski. Zapisywał nuty piosenek, teksty bajek, przepisy na potrawy, opisy strojów, a nawet przesądy i przysłowia. Zapisywał ze…

  • Tańce różnych krajów Europy

    W romantyzmie tańce ludowe różnych krajów były często wykorzystywane jako inspiracja do tworzenia stylizowanych utworów muzycznych. Taniec użytkowy – to utwór służący jako akompaniament do tańczenia. Taniec stylizowany – to utwór nawiązujący do charakteru i rytmiki tanecznej, przeznaczony do wykonania koncertowego. Polka, pochodząca z Czech, to żywy i rytmiczny taniec w metrum 2/4. Walc wywodzi…

  • Polskie instrumenty ludowe

    W ramach lekcji o polskich instrumentach ludowych polecam serię „Instrumenty z duszą” zrealizowaną przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. Z inicjatywy Instytutu powstała też strona „Polskie ludowe instrumenty muzyczne”, zawierająca szczegółowe opisy instrumentów wraz ze świetną dokumentacją zdjęciową i nagraniami. Złóbcoki Basy podhalańskie Suka biłgorajska Fidel płocka Burczybas Cymbały Diabelskie skrzypce Dudy Trombita Piszczałki, fujarki…