Kim był Karol Szymanowski?

with Brak komentarzy

Karol Szymanowski to jedno z niewielu nazwisk polskich kompozytorów, które rozpoznawane są na całym świecie. Szczególnie w ciągu ostatnich 20 stał się modny – jego muzyka jest grana na koncertach na całym świecie i bardzo często nagrywana.

Należy do kompozytorów Młodej Polski. Na początku XX wieku, w Berlinie, wraz ze swoimi kolegami – Grzegorzem Fitelbergiem, Ludomirem Różyckim i Apolinarym Szeluto założył organizację, której zadaniem była promocja polskiej muzyki młodych kompozytorów. (Spółka Nakładowa Młodych Kompozytorów Polskich) Spółka ta pozwoliła mu doprowadzić do pierwszych wykonań jego utworów orkiestrowych.

karol szymanowski

3 okresy twórczości Szymanowskiego

W twórczości Szymanowskiego jego biografowie wyróżniają 3 okresy:

  • neoromantyczno-modernistyczny
  • orientalny
  • folklorystyczny

Pierwszy, neoromantyczno-modernistyczny, który miał swoje źródła w muzyce Richarda Straussa. Drugi okres – orientalny – zainspirowany był podróżą Szymanowskiego do Włoch i północnej Afryki. Pod względem muzycznym nawiązywał do muzyki francuskiej – Debussy’ego i Ravela. Trzeci okres twórczości czerpie z polskiego folkloru, szczególnie z muzyki Podhala. Zetknął się z nią mieszkając w Zakopanem. Właśnie w Zakopanem znajduje się muzeum Karola Szymanowskiego. Jest to Willa Atma, pensjonat, w którym Szymanowski zamieszkał na stałe w późnym okresie życia.

Twórczość Szymanowskiego

Karol Szymanowski miał niedowład mięśni w nodze, co uratowało go przed poborem do wojska w czasie I Wojny Światowej. Dzięki temu miał dużo czasu na komponowanie – właśnie wtedy powstały między innymi liczne pieśni, etiudy fortepianowe, a także znane cykle: Mity (na skrzypce z fortepianem) i Maski (na fortepian).

Muzyka Szymanowskiego jest bardzo różnorodna, a jednocześnie posiada swój własny, bardzo wyrazisty styl. Z jednej strony tworzył muzykę kameralną. Między innymi liczne miniatury na fortepian, a także – inspirując się Chopinem – mazurki. Tworzył pieśni na głos z fortepianem, a także utwory na skrzypce z towarzyszeniem fortepianu. Z drugiej strony potrafił wykorzystać potencjał ogromnej orkiestry w dziełach symfonicznych, operowych i oratoryjnych.

Król Roger

Za jego dzieło życia uważana jest opera Król Roger. Jej libretto napisał wspólnie ze swoim kuzynem, Jarosławem Iwaszkiewiczem. Akcja opery rozgrywa się na XII wiecznej Sycylii. Król Roger dowiaduje się, że w jego chrześcijańskim kraju nieznany Pasterz zaczyna głosić nową, pogańską wiarę. Początkowo skazuje go na wygnanie, Pasterz jednak ma gadane i przekonuje do siebie wszystkich – począwszy od żony Rogera, Roksany, aż po cały dwór. Wszyscy, składają Pasterzowi ofiary jako wcieleniu Dionizosa, a król Roger pozostaje sam.

Harnasie

Kolejnym znaczącym dziełem scenicznym są Harnasie – balet-pantomima, w której, uwaga! jest śpiewana partia dla chóru i tenora. Dlaczego właśnie jest to tenor? Bo to typowy rodzaj głosu dla muzyki Podhala, do której ten balet nawiązuje. Historia w tym balecie opowiadana jest jak z Janosika: dziewczyna pasąc owce zakochała się w Harnasiu (czyli zbójniku). Jak wróciła do domu, to ją wydali za mąż za bogatego gazdę. Ale w trakcie wesela pojawił się Harnaś i porwał młodą żonkę do siebie. Balet Harnasie porównywany jest czasami do Święta Wiosny Strawińskiego.

Pieśń o Nocy

III Symfonia “Pieśń o nocy” – to chyba najbardziej znana z czterech symfonii Szymanowskiego. Tekst to poemat perskiego poety-mistyka Jalal’ad-Dina Rumiego, w tłumaczeniu Tadeusza Micińskiego. Wprowadza on słuchacza w nastrój nocy, która przynosi odpowiedzi na wszystkie pytania, które nurtują człowieka. Poetycko-metafizyczna, zawieszona w kosmosie wizja, która pod względem formy, melodyki i instrumentacji wykracza nawet poza to, co stworzył Strawiński.

Karol Szymanowski chorował na gruźlicę. Zmarł w sanatorium w Szwajcarii, ale pochowano go w Krakowie. Obecnie imię kompozytora nosi wiele szkół, m. in. Akademia Muzyczna w Katowicach.

11 listopada 2018 prezydent Andrzej Duda pośmiertnie przyznał Szymanowskiemu order Orła Białego w uznaniu jego zasług dla polskiej kultury.

 
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x